Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen yazmak iyi olur, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde ince notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır ve notlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve net gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir ve aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman aynı ışık ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes almak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı ise tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin gelir ve aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan verirken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise ince tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en güçlü notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası korur nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe aroma katmanı daralır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile saat izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk ismi ile puan deftere yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki puandan çok sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir duman aromasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma verebilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki nem ya da koku çıkar. Tadımı hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış yapısı şaşar.